Những khám phá ít ỏi về Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus)

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) là một trong những chi của khủng long hông thằn lằn nguyên thủy nhất được biết đến. Hóa thạch loài duy nhất Chinshakiangosaurus zhongheensis được biết đến từ một bộ xương mảnh được tìm thấy trong lớp đá có niên đại từ kỷ JuraTrung Quốc. Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) là một trong số ít loài khủng long cơ bản có xương sọ được bảo tồn hoàn chỉnh và do đó nó có vai trò rất quan trọng đối để các nhà nghiên cứu bổ sung thêm sự hiểu biết về sự tiến hóa ban đầu của nhóm này.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 1

Chi tiết phân loại Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus)

  • Phân loại: Nhóm Khủng long hông thằn lằn, bộ Khủng long dạng chân thằn lằn, nhành Khủng long chân thằn lằn.
  • Phân loại khoa học: Dinosauria, Saurischia, Sauropodomorpha, Sauropoda.
  • Đại diện loài: Chinshakiangosaurus zhongheensis.
  • Mô tả và đặt tên bởi: Dong (1992).
  • Ý nghĩa tên: Cái tên “Chinshakiangosaurus” xuất phát từ “Chinshakiang” có nghĩa là Kim Sa, ám chỉ dòng sông Kim Sa – tên gọi của đoạn thượng du sông Trường Giang ở Trung Quốc, nơi phát hiện hóa thạch; kết hợp “saurus” trong tiếng Hy Lạp nghĩa là thằn lằn để chỉ chung các loài bò sát nói chung.
Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 2

Đặc điểm cơ bản của Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus)

  • Thời kỳ tồn tại: Vào kỷ Jura muộn, khoảng 159 đến 142 triệu năm trước.
  • Môi trường sống: Sống trên cạn, tại khu vực ngày nay là châu Á.
  • Hóa thạch: Chỉ được biết đến từ một bộ xương rời rạc (bao gồm: xương hàm dưới và phần còn lại sau sọ)
  • Nơi phát hiện: Hệ tầng Fengjiahe, Trung Quốc,
  • Chế độ ăn uống: Ăn thực vật.
  • Chế độ sinh sản: Đẻ trứng.
  • Kích thước cơ thể: Ước tính dài khoảng 12 đến 13 m.
  • Đặc điểm di chuyển: Di chuyển bằng 4 chân.
  • Đặc điểm cơ thể nổi bật: Cổ dài, đuôi dài và mập mạp, có đôi má “phúng phính”.
Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 3

Lịch sử khám phá

Hóa thạch Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) được tìm thấy vào năm 1970 bởi Zhao Xijin và các đồng nghiệp ở huyện Yongren nằm ở trung tâm Vân Nam, Trung Quốc. Chúng đến từ hệ tầng Fengjiahe, được tạo thành từ đá bùn, đá silit và đá cát được lắng đọng bên trong sông hồ. Hóa thạch của Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) được xác định có niên đại là kỷ Jura sớm.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 4

Mẫu hóa thạch (đánh số: IVPP V14474) bao gồm: hàm trái, xương chậu và xương cùng, đốt sống đuôi, chân sau. Vào năm 1975, C. H. Ye đã đề cập đến mẫu vật này dưới tên Chinshakiangosaurus zhongheensis được phát hiện từ khu vực hạ lưu sông Dương Tử và làng Zhonghe. Tuy nhiên, vì ông không cung cấp một mô tả về các hóa thạch, nên tên này là “Nomen nudum” – tên trần (tên không chính thức) cho đến khi Dong Zhiming xuất bản một mô tả ngắn vào năm 1992. Kể từ đó, quyền tác giả được trích dẫn chính xác là “Chinshakiangosaurus zhongheensis Ye vide Dong, 1992”.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 5

Sau những mô tả của Dong, chi Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) này, mặc dù có khả năng hợp lệ, vẫn không được chú ý bởi hầu hết các nhà cổ sinh vật học. Nó đã được đề cập bởi Upecl và các đồng nghiệp và năm 2004. Đến năm 2007, Upecl và các đồng nghiệp đã công bố một mô tả toàn diện về hàm và răng và tuyên bố Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) là một chi khủng long hợp lệ.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 6

Những khám phá ít ỏi về Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus)

Giống như tất cả các loài khủng long cổ dài, Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) nó là một động vật ăn cỏ lớn, bốn chân với cổ và đuôi dài. Chiều dài cơ thể của mẫu vật duy nhất được ước tính là 12 đến 13 mét. Những phần hóa thạch của nó bao gồm các răng mang xương của hàm dưới. Cho đến nay, chỉ có phần hóa thạch của hàm và răng được nghiên cứu rộng rãi; bộ xương còn lại vẫn đang chờ một mô tả thích hợp.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 7

Hàm của Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) hình thành một mõm rộng, hình chữ U. Đặc điểm này là điển hình cho phân bộ Khủng long chân thằn lằn (tên khoa học: Sauropoda), khác với các loài ở phân bộ Chuẩn bản long (tên khoa học: Prosaurepads) có hàm thẳng, tạo thành mõm hình chữ V, thon. Paul Up và các đồng nghiệp (2007) cho rằng sự khác biệt này có thể đưa ra gợi ý về thói quen cho ăn: những loài có mõm thon có thể có thói quen ăn chọn lọc, chỉ ăn một số bộ phận của cây; trong khi những loài có mõm rộng thích ăn số lượng lớn tán lá.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 8

Một đặc điểm giống như các loài Khủng long chân thằn lằn có nguồn gốc khác là nó có một tấm xương xếp dọc theo hàm răng và trở nên dày hơn về phía mõm. Tấm xương này có thể đã cản trở răng bị dịch chuyển trong khi làm ăn lá cây.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 9

Ở mỗi bên hàm, có 19 chiếc răng – nhiều hơn trong tất cả các loài thuộc phân bộ Khủng long chân thằn lằn được biết đến. Răng có kích thước thô tương tự như của các loài ở phân bộ Chuẩn bản long nhưng số lượng nhiều hơn so với của phân bộ Khủng long chân thằn lằn. Tuy nhiên, mặt trên của răng đã hơi lõm, có thể ngay từ khi sinh ra chúng đã có răng hình lõm, hình thìa rất đặc trưng cho các loài thuộc phân bộ Khủng long chân thằn lằn.

Lưu trữ và bảo tồn

Mẫu hóa thạch gốc của Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) được lưu trữ và nghiên cứu tại các viện nghiên cứu cổ sinh vật học ở Trung Quốc và không được trưng bày nhưng nếu bạn muốn chiêm ngưỡng mô hình phục dựng của loài khủng long này, bạn có thể ghé thăm tại Jura Park ở Solec Kujawski, Ba Lan.

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 10

Một số tư liệu tham khảo về Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus)

Hiện nay vẫn rất hiếm nguồn tài liệu chính xác với độ tin cậy cao về loài này được viết bằng tiếng Việt, do đó nếu bạn muốn tham khảo thêm các thông tin về Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus), bạn có thể tìm hiểu một số nguồn tài liệu tiếng Anh như:

Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) - 11

Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã hiểu hơn về loài Khủng long sông Kim Sa (Chinshakiangosaurus) bí ẩn với nhiều điều chưa được khám phá hết này. Nếu bạn còn điều gì muốn được giải đáp, hãy để lại bình luận ở phía dưới nhé. Và nhớ hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi để tìm hiểu và khám phá thêm nhiều loài khủng long thú vị khác nữa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *